مقدمه: اقامه نماز عبادي- سياسي جمعه بعنوان يكي از گرانبهاترين ثمرات نهضت الهي رهبر كبير انقلاب و بنيانگذار نظام مقدس جمهوري اسلامي ايران حضرت آيتالله العظمي امام خميني «قدسالله نفسالزكيه» در عاصمه انقلاب اسلامي و حرم اهلبيت عصمت و طهارت عليهمالسلام همانند ساير بلاد اسلامي از لحاظ مكان، امكانات و امور مرتبط با برگزاري آن، تنگناها، راهكار و ساختار خاصي داشته است كه در اين نوشتار مختصر به عناوين آن و همچنين رئوس فعاليتهاي ستاد برگزاري نمازجمعه اشاره مينمايد.
سير تكامل مكان اقامه نمازجمعه در قم
الف) اوائل سال 1358 و اقامهنمازجمعه در صحن اتابكي حرم مطهر حضرت معصومه(سلامالله عليها) به امامت حضرت آيتالله العظمي اراكي «قدسالله نفسهالزكيه» .
ب) به دنبال مشكلات عديده مكاني از نظر محدوديت مكان، ترافيك سنگين هسته مركزي شهر و ... به مدت دو سال تا سال 1360 برگزاري نماز جمعه به شبستانها و صحن مسجداعظم منتقل گرديد .
ج) عدم امكان ادامه اين مراسم عباديسياسي در مسجداعظم بدلايل ذكر شده در بند الف و بالاجبار انتقال آن به زمين چمن دبيرستان امام صادق «عليهالسلام» و مسيرهاي منتهي به آن به مدت 6 سال كه باز هم مشكلاتي كه ضرورت پيشگيري از تبعات منفي آن اتخاذ تدابير ديگري را ميطلبيد.
د) بالاخره در سال 1366 نمازجمعه به مصلاي قدس كه هنوز بطور كامل آماده نشده و در حال سفت كاري بود منتقل و بتدريج بسياري از تعميرات و نيازها در طول زمان انجام گرديد.
ساختمان مصلاي قدس
(از آغاز احداث تا بهرهبرداري اوليه)
همانطوري كه اشاره شد با عنايت به شكوه خاص مراسم و خيل عظيم نمازگزاران پر فضيلت جمعه در قم كه به فضل الهي يكي از پوياترين مراسم عبادي- سياسي جمعه ميباشد و مشكلات عديده مرتبط با مكان، امور ترافيكي و ايابوذهاب نمازگزاران، امكانات صوتي و ... ضرورت اتخاذ تدابير لازم براي رفع كاستيهاي اساسي كاملاً محسوس بود كه در اين رابطه با همت والاي پيشگام در امور خير و اقدامات عامالمنفعه حضرت آيت الله شرعي «حفظهالله» و تلاشهاي بيشائبه مرحوم مغفور حاج ابوالفضل عباسي خاصه مجاهدتهاي مردي وارسته و خستگي ناپذير مرحوم مغفور حاج حسن صبوري «رحمتالله عليه» احداث بناي ماندگار مصلاي قدس با 14500متر مربع اعياني آغاز و با بهره گرفتن از مساعدتهاي مالي مراجع عظام، علماء اعلام و خيرين متدين عمليات عمراني آن ادامه يافت ليكن شرايط خاص اقتصادي نشأت گرفته از اثرات جنگتحميلي مانع از تكميل و تجهيز آن گرديد در نتيجه با در نظر گرفتن مشكلات فوقالذكر و عليرغم آماده نبودن فضاي فيزيكي مصلي و بر حسب ضرورت مكان اقامه نماز، از سال 1366 به مصلاي قدس(فعلي) انتقال يافت كه آمادهسازي آن مستلزم زحمات طاقت فرسايي بود كه شيفتگان خدمت به نظام مقدس اسلامي بدون هيچگونه چشمداشت و تلاش بيشائبه شبانهروزي آن را مهياي پذيرايي از نمازگزاران عزيز نمودند.
مشخصات اختصاري مصلاي قدس
- ساختمان مصلي به شكل قدس شريف ساخته شده است و هم نامي با آن مكان مقدس از اين منظر بوده است .
- مساحت همكف 10 هزار متر مربع و مساحت بالكن جهت استقرار خواهران 4 هزار متر مربع .
- فضاي بيرون مصلي در زمان احداث حدود 5 هزار متر كه در حال حاضر(سال 1386) 10 هزار متر ديگر با تملك اماكن در طرح به فضاي آن اضافه شده است .
- ارتفاع از كف مصلي تا دور اوليه گنبد 18 متر
- ارتفاع از دور اوليه تا نوك گنبد 25 متر
- ارتفاع گلدسته تا قنديل 55 متر ، ارتفاع قنديل 5/4 متر ، مجموع ارتفاع گلدسته 55 متر
- مصلي داراي يك گنبد بزرگ با پوشش استيل و سه گنبد كوچكتر با همان پوشش ميباشد
- بالكن براي ورود و خروج خواهران داراي هفت درب با پله هاي عريض سنگي و فلزي
- در قسمت همكف و قسمتهاي شرق و غرب و جنوب داراي 36 درب ورود و خروج براي برادران
- پنجره هاي دور گنبد 48 عدد و پنجره هاي دور پشت بام 24 عدد
چكيده اهم رئوس فعاليتهاي ستاد برگزاري نمازجمعه قم
حاصل كاركرد افتخاري ستاد برگزاري نمازجمعه قم عبارت است از:
- فراهم آوردن تمهيدات برگزاري يكي از با شكوهترين نمازهاي جمعه در 30 سال گذشته.
- فعاليتهاي فرهنگي متناسب با جايگاه نمازجمعه از طريق عضويت در شوراي هماهنگي تبليغات اسلامي استان، برگزاري مراسم مربوط به مناسبتها از قبيل لياليقدر، دعاي عرفه، نماز عيد قربان، جشنوارههاي دانشآموزي و دانشجويي، همايشهاي حوزوي، جلسات توجيهي حجاج و زائرين عتباتعاليات، مسابقات قرآني و ... .
- تلاش بيوقفه براي توسعه و تكميل مصلاي قدس كه در اين رابطه پس از انجام كليه مراحل قانوني حدود 10000 مترمربع از املاك مجاور مصلي از تجاري- مسكوني به فرهنگي- مذهبي تغيير كاربري داده شده و تاكنون در حدود 9000 مترمربع از آن وفق موازين تملك شده و اين روند كماكان ادامه دارد.
- احداث و نگهداري ساختماني با 14500 مترمربع وسعت كه مقاومسازي و تكميل اساسي آن از فعاليتهاي جاري ميباشد و اجمالاً تصويب بودجه پانزده ميليارد ريالي (15000000000) در رديف اعتبارات عمراني پروژههاي ملي لايحه بودجه سال 1385 و همچنين صدور دستور رئيسجمهور معزز براي پرداخت سي ميليارد ريال (30000000000) از محل رديفهاي پيشبيني نشده لايحه بودجه سال جاري براي اين منظور انجام شده است.
- تأمين هزينههاي جاري ، نگهداري ساختمان، تعميرات جزئي ، احذاث بناهاي جانبي و ...
- پيگيري و تخصيص منابع مالي مورد نياز براي تملك املاك واقع در طرح توسعه ، مقاوم سازي و تكميل اساسي ساختمان مصلي از محل اعتبارات دولتي كه در اين رابطه مقاوم سازي و تكميل زير نظر معاون عمراني استانداري و توسط پيمانكار منتخب استانداري انجام و تملك املاك توسط ستاد نمازجمعه پيگيري ميشود . لازم به ذكر است كه مقدمات خريد املاك با كارشناسي 3 نفر كارشناس رسمي دادگستري از ملك مورد نظر و اضافه نمودن 15 درصد به مبلغ كارشناسي و جلب رضايت فروشنده و همكاري در جهت آماده كردن اسناد و تنظيم مبايعه نامه با ستاد نماز جمعه كه در هنگام تنظيم سند ملك مورد معامله بنام دولت جمهوري اسلامي ايران منتقل ميشود و مبلغ مورد معامله طي چك ذيحسابي استانداري در اختيار فروشنده قرار ميگيرد و ستاد نماز جمعه هيچگونه نقشي در دريافت و پرداخت وجوه مربوطه ندارد .
شايان ذكر است هيچگونه ملك، اموال و دارايي ديگر كه در ارتباط با اقامه نمازجمعه خريداري شده باشد بنام اشخاص حقيقي و حقوقي و از جمله ائمه بزرگوار جمعه و يا ستاد برگزاري نميباشد.
