نماز جمعه مورخ 1388/12/14 هجری شمسی مصادف با 18 ربیع الاول سال 1431 هجری قمری
امام جمعه : حجت الاسلام والمسلمین سعیدی
خطبه اول
بسم الله الرحمن الرحیم
«یا عباد الله، اتقوا الله»
خود و شما را به رعایت تقوای الاهی، رعایت حلال و حرام و همچنین به امر به معروف و نهی از منکر دعوت می کنم که این از ویژگی های مومنین و متقین است. در راه خدا و برای خدا و برای تحکیم احکام الاهی و ترویج دین الاهی امر به معروف و نهی از منکر می کنند و اجازه ندهید که این دو فریضه ی الاهی در غربت باقی بماند.
در ادامه تفسیر سوره  ی مبارکه ی جمعه به این آیه رسیدیم: « مَثَلُ الَّذِينَ حُمِّلُوا التَّوْرَاةَ ثُمَّ لَمْ يَحْمِلُوهَا كَمَثَلِ الْحِمَارِ يَحْمِلُ أَسْفَارًا» درباره ی این آیه ی کریمه مطالبی قبلاً تقدیم شد و اکنون ادامه ی آن را با مطالبی دیگر پی می گیریم.
این که در قرآن می فرماید کسانی که حامل علمند اما به علم شان عمل نمی کنند حق تحمل علم را به جا نمی آورند این ها مثل شان، مثل حمار است. سوال این است که آیا خدای تعالی در صدد بیان یک واقعه ی تاریخی و یک شان نزول است. عده ای بودند از علمای یهود که به وظیفه ی خود عمل نمی کردند و این ها مورد عتاب قرار گرفتند و خداوند می خواهد یک قضیه واقعه شده در یک قطعه از زمان را بیان کند و به اصطلاح اهل مدرسه خدامی خواهد یک قضیه خارجیه را بیان کند یا بنا بر این است که یک قضیه ی حقیقیه بیان شود. یعنی در طول زمان و در هر موقعیت و مکانی عالمانی پیدا شوند که حق علم را ادا نکنند و به وظیفه ی عالم آن گونه که خدای تعالی مقرر فرموده و ائمه ی ما بیان کردند، التزام عملی نداشته باشند و اگر چنانچه عالمی تحمل علم بکند اما حق علم را ادا نکند، او نیز شامل این آیه خواهد بود چه در زمان گذشته و چه در زمان حال و چه در آینده.
بنابر این واقعیت این است که این یک قضیه ی حقیقیه هست و خداوند تعالی بنا دارد که مسئولیت عالمان را به آن ها گوشزد کند. اکنون باید دید که وظیفه ی عالمان چیست؟ این وظایف را با الهام از سخنان نبی اکرم حضرت محمد (ص) و امام جعفر صادق(ع) پی می گیریم که روز گذشته میلاد با سعادت این دو نور تابناک بود. تا از این رهگذر، هم بحث تفسیر خود را پی گرفته باشیم و هم از این دو بزرگ و دو معصوم و دو انسان برگزیده ی خدا یعنی نبی اکرم و امام صادق در مسیری که مورد رضایت آنهاست یاد کرده باشیم.
بزرگترین مسئولیت عالمان دینی آن گونه که در قرآن کریم از او یاد شده تبیین و روشنگری است. در قرآن فرمود: « وَإِذَ أَخَذَ اللّهُ مِيثَاقَ الَّذِينَ أُوتُواْ الْكِتَابَ لَتُبَيِّنُنَّهُ لِلنَّاسِ وَلاَ تَكْتُمُونَهُ » خدای تعالی کسانی را که به آن ها کتاب داده شده؛ از آنان پیمان گرفته که حتماً باید آن را برای مردم بیان کنند و آیات الاهی و علوم الاهی را کتمان نکنند.
و در همین راستا از طریق اهل سنت و شیعه روایاتی وارد شده از جمله روایتی است از نبی مکرم حضرت محمد(ص) نقل شده که ایشان فرمودند :«ایما رجل آتاه الله علما و کتمه و هو یعلمه لقی الله عز و جل یوم القییامه ملجماً بلجام من نار» (بحار ج 2 ص 68) خداوند آنان را که بهشان علمی عنایت کرده، این ها اگر به وظیفه ی خود عمل نکنند و علمی را که خداوند به آن ها عنایت کرده به اهلش نرسانند؛ روز قیامت محشور خواهند شد و خدا را در حالی ملاقات خواهند کرد که لجامی از آتش به دهان آن ها زده شده و تعبیر دیگر را بشنوید از صادق آل محمد (ص) که در شأن علماء و جایگاه خطیر آن ها فرمود :« العلماء اُمناء » عالمان دینی امناء هستند و امین کسی است که آنچه را که به رسم امانت گرفته هم خوب حفظ می کند و هم زمانی که بنا شد به اهلش باز گرداند؛ این امانت را درست بر می گرداند.
در روایت دیگر وجود مقدس امام صادق یک نکته ی بسیار هشدار دهنده ای را به راوی که در خدمت ایشان بود به نام «بشیر» خطاب کردند و فرمودند: «لا خیر فی من لا یتفقه من اصحابنا یا بشیر» اصحاب ما و دوستان و مومنین به ما اگر آنچه را که باید بیاموزند، نیاموزند؛ خیری در آن ها نیست و بعد فرمود: «ان الرجل منهم اذا لم یستغن بفقهه » وقتی از میان این اصحاب ما کسی که نیاز به مطلبی و مساله ای دارد و باید بپرسد و یاد بگیرد و سراغش نرود «احتاج الیهم» می رود سراغ مخالفین. وقتی سراغ مخالفین رفت امام فرمود: «فاذا احتاج الیهم ادخلوه فی باب ضلالتهم و هو لا یعلم» وقتی این که شخص سراغ مخالفین برای فهم دینش رفت، آن وقت مخالفین به آن چیزی را می آموزند که سبب گمراهی او می شود و او هم متوجه نمی شود. این جا رسالت دو سویه را بیان کرده . هم رسالت مردم که وقتی چیزی را نمی دانند و احکامشان را نمی دانند، بروند و از اهلش یاد بگیرند و هم بر عالمان که باید به این ها بیاموزند و نگذارند که خدای ناکرده در دست مخالفین و کسانی که طریق حق را طی نمی کنند، بیافتند. (کافی ج 1 ص 33)
در روایت دیگر باز صادق آل محمد (ص) فرمود: «العلماء منار» علماء چراغ راه و روشنگر هستند ( کافی، همان آدرس).
بخش دیگری از تعبیراتی که از اهل بیت ما درباره ی رسالت عالمان ما بیان کرده اند عناوین دیگری مثل : «حصون الاسلام» و این ها قلعه های اسلامند و دژ های اسلامند، «مرابطون» این ها مرزبانان هستند.
سخن این است که عالمان دینی وظیفه ی مهمشان مرزبانی از دین است. اگر خدای ناکرده به این وظیفه عمل نکنند، مورد مذمت واقع شده اند.
حالا این مرز بانی انواع و اقسام دارد و نوع برجسته ی این مرزبانی همان است که امام راحل عظیم الشأن (قدس سره) توفیق انجام آن را پیدا کرد یعنی تشکیل حکومت دینی و این حکومت دینی نفس تشکیلش برای مرزبانی است و با حضورش در جامعه، مرزبان مرزهای اسلام است.
وجود مقدس امام صادق (ع) فرمودند: «و ذلک ان فی الولایة والی العدل و ولاته احیاء کل حق و کل عدل» وقتی که والی بر حق حاکم می شود و وقتی که حکومت دینی برپا می شود، در چنین حکومتی حق و عدل احیاء می شود. «و اماتة کل ظلم و جور و فساد» در سایه ی حکومت دینی ظلم و جور از بین می رود و خود حکومت دینی، مرزها را پاس می دارد و این یک نوع و نوع دوم از مرزبانی، تبیین و روشنگری است که عالمان دینی اکثراً در این قسمت توفیق پیدا کرده اند.
در روایتی باز از وجود حضرت محمد (ص) است که به نوعی از این مرزبانی یاد کرده اند و فرمودند: «اذا ظهرت البدع فی امتی فلیظهر العالم علمه» باید در زمان نیاز و زمانی که هجمه ی فرهنگی شده، در حالی که بدعت به جامعه ی اسلامی رو آورده و بدعت گزاران مشغول توطئه هستند، عالم باید قیام کند و به وظیفه ی خودش عمل کند و «فمن لم یفعل فعلیه لعنة الله» این جا اگر عالم سکوت کند مشمول لعن الاهی است (کافی ج 1 ص 54) در اعصار بعد از پیامبر اکرم، متاسفانه حوادثی رخ داد و عده ای ظالم و عده ای جهال حق و باطل را آن چنان به هم در آمیختند که پیدا کردن حق برای مردم بسیار دشوار شد و در این هنگام عالمان ما به صحنه آمدند و حق را به حق جویان معرفی کردند و به تعبیر روایات، این علماء در زمانی که مردم حق و باطل به هم آمیخته بود و تشخیصش مشکل بود، در روایات داریم که این عالمان، ایتام آل محمد را سرپرستی کردند و ارشاد و هدایت کردند و بحمدالله در طول تاریخ پرافتخار شیعه، عالمان بزرگوار ما، همواره در راه احیای حق و اماته ی باطل تلاش کردند و به وظیفه ی خود عمل کردند و تالیفات فراوان سخنان فراوان و زندان رفتند و شکنجه شدند و کتابخانه هایشان غارت شد؛ اما این ها همچنان استوار ماندند و در این راه شهید دادند و به وظیفه ی خود به خوبی عمل کردند. شکر الله مساعیهم الجمیله و جزاهم الله عن الاسلام و المسلمین خیر الجزاء.
.....................................................................................................................................................................................
خطبه دوم
«عباد الله اتقوا الله»
در قرآن به شما افراد با ایمان و امثال شما نماز گزاران عزیز چنین خطاب شد که « يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ اتَّقُواْ اللّهَ وَابْتَغُواْ إِلَيهِ الْوَسِيلَةَ» مومنین، تقوا پیشه کنید و از هر راهی که می توانید خود را به خدا نزدیک کنید از راه جهاد، ایمان، نماز،  صله ی رحم و کمک به ایتام و امر به معروف و نهی از منکر و از همه ی این ها بالاتر از راه توسل و تمسک به محمد و آل محمد (ص).
به چند مناسبت اشاره کنم.
در آینده ی نزدیک در شهر مقدس قم، کنگره ی بزرگداشت مرحوم آیت الله العظمی ملا حبیب الله شریف کاشانی بر پا خواهد شد. نابغه ای که در 18 سالگی به مرتبه ی اجتهاد نائل آمد و از این فرزانه ی بزگوار بیش از 160 اثر با عناوین مختلف در فقه و اصول و تفسیر و امثال ذلک به جای مانده. بزرگانی همچون علامه حاج شیخ آقابزرگ تهرانی در الذریعه و علامه سید محسن امین عاملی در اعیان الشیعه؛ شرح حال این بزگوار را نوشته اند که ان شاء الله در این کنگره آثار ارزشمند این عالم بزرگوار ارائه خواهد شد و مقام معظم رهبری نسبت به نشر و ترویج آثار این مرد بزرگ، تاکید فراوان دارند. ان شاء الله که خداوند ما را از سفره ی علمی این بزرگواران بیش از پیش بهره مند بگرداند و آن ها را با اولیاء شان محشور بفرماید.
در آستانه ی سال جدید کمیته ی امام خمینی (قدس سره) برنامه ای را برای جمع آوری هدایای شما مردم نیکوکار و خیر، تدارک دیده اند که ان شاء الله به رفع محرومیت در حدی که ممکن است و همچنین تحصیل این قشر عزیزی که از میانشان افراد برجسته ای واقعاً به جامعه تحویل داده شده اند؛ از این طریق احسان های خود را تقدیم کنید تا آبرومندانه تقدیم این بزرگواران شود.
در باب هفته ی منابع طبیعی هم که سخنران محترم قبل از خطبه بیاناتی فرمودند که می دانید که این حفظ منابع طبیعی یکی از دستورات دینی ماست و همین که رهبر معظم انقلاب و سران قوا و مسئولین نظام برای کاشتن درخت تا ترویجی باشد از این مساله و خودشان حضور پیدا می کنند، درسی است که ان شاء الله این نکته را هم مدنظر داشته باشیم.
هفته ی گذشته، هفته ی وحدت بود و دانشمندان ما و صاحب نظران و مهمان های داخلی و خارجی در این باب مطالب فراوانی را گفته اند و هرکدام دغدغه های خودشان و راه های رسیدن به این مهم را یادآور شدند و مقام معظم رهبری هم در جمع مسئولین نظام و سفرا و مهمانان خارجی بر این مسأله ی مهم تاکید کردند و فرمودند: (به این مضمون)  که اصرار ما بر این معنا به این خاطر است که دشمنان از این تفرقه استفاده کردند و از این عدم وحدت، سوء استفاده ها کردند و بیشترین بحران ها را در دنیا ملاحظه بفرمایید که استکبار جهانی به خصوص امریکا در مناطق مسلمان نشین پیاده کرده و اگر این ها «یدِ واحدة» باشند و متحد با هم باشند؛ هرگز دشمن چنین اجازه ای به خود نخواهد داد و آقا فرمودند: ما این اصراری که کردیم الحمدلله به ثمر هم نشسته و نتایج فراوانی داشته و امت ها بیدار شده اند و نشانه ها و نمونه هایی از آن را بیان کردند که این جای تقدیر و تشکر دارد ولکن همچنان این ضرورت باقی است.
ما درباره ی این مساله ی مهم روایات صحیحه ی فراوانی از اهل بیت عصمت و طهارت داریم که آن ها دوست داشتند و این را به عنوان یک ضرورت توصیه می کردند که مسلمان ها با هم زندگی مسالمت آمیزی داشته باشند. و لکن آنچه را که در این جمع با برکت اصحاب جمعه و نمازگزاران می خواهم عرض کنم که تعداد زیادی از آیات، علماء، بزرگان، اعاظم در جمع نماز گزاران حضور دارند؛ جمله ای را می خواهم عرض کنم و آن این است که تفسیر درست از وحدت و تقریب بین مذاهب و علما می تواند این هدف بزرگ را نهادینه و تثبیت کند و ثمرات آن را به جامعه تحویل دهد و برعکس اگر ازوحدت و تقریب بین مذاهب و عالمان تفسیر درستی عرضه نشود، این جا محل توطئه ی توطئه گران است  که ازهمین  مساله استفاده ها کردند و ضربه ها زدند و طوائف مسلمین را شقه شقه کردند. بنابر این باید یک تفسیر درستی از وحدت در دست باشد که به عنوان تذکر خدمتتان عرض می کنم.
شیعیان و سنی ها باید به دو نکته ی اساسی توجه داشته باشند:
1- در برابر دشمن مشترک همه ی ما باید «ید واحده» باشیم چون که دشمن اسلام را نشانه گرفته و کاری با یک طائفه از میان طوائف ندارد. گرچه در میان آن ها اولویت بندی می کنند، ولی آن ها اساس اسلام را مدنظر دارند و برای کوبیدن اصل اسلام با هم متحد هستند و متشکل شده اند و برنامه ریزی می کنند و بنابراین باید برادران شیعه و برادران سنی این مساله را مد نظر داشته باشند که در برابر دشمن مشترک، حتما باید «ید واحده» باشند که این سیره ی اهل بیت عصمت (ع) بوده و شما به بیست و پنجمین دعای صحیفه ی سجادیه که مراجعه بفرمایید می بینید که امام سجاد دعای مرزداران را مطرح فرموده اند و برای مرزبانان دعا می کنند که خدایا سلاح اینان را برّان کن، خدایا قوت این ها را افزایش بده و وقتی به تاریخ مراجعه بفرمایید متوجه می شوید که این مرزبانان اکثرشان از اهل سنت بودند. لکن امام سجاد به این واقعیت عنایت دارد که اگر دشمن مرزها را خالی دید و نفوذ کرد، دیگر به شیعه و سنی کار ندارد و او به اسلام کار دارد. او از اسلام ضربه خورده و از قرآن ضربه خورده و برای کوبیدن او، وارد می شود. بنابراین این یک نکته است.
و نکته ی دوم این که شیعه و سنی باید با هم زندگی مسالمت آمیز داشته باشند و نقطه ی مقابل زندگی مسالمت آمیز، زندگی در جنگ و دعوا و بد بینی و کینه و پنجه روی هم کشیدن است و مطمئناً این مورد پسند اهل بیت نیست و تفسیر درستی از وحدت در این جا عرضه نشده و اگر کسی این رقم را تبلیغ بکند، یقیناً مورد عنایت اهل بیت نیست و محکوم است و تاکید امام (رض) و تاکید مقام معظم رهبری (مدظله العالی) و مراجع عالی قدر و مسئولین و دلسوزان نظام بر این وحدت بر این دو نکته ای است که عرض کردیم.
شما به زندگی مرجع عظیم الشأن جهان اسلام مرحوم آیت الله العظمی بروجردی (رض) دقت کنید که ایشان از پیشگامان تقریب بین مذاهب و علمای شیعه و سنی بودند در عین حال خود این مرجع عالیقدر از پاسداران خط مقدم دفاع از مکتب محمد و آل محمد بودند. بشنوید این قطعه ی تاریخی و این فراز را در زندگی این مرجع بزرگ.
مرحوم آیت الله حاج شیخ علی صافی گلپایگانی (رض) ایشان نقل کردند که شاه عربستان در زمان آیت الله العظمی بروجردی به ایران آمده بود و از عربستان برای آیت الله بروجردی، هدایایی به همراه خودش آورده بود و می خواست این ها را تقدیم آقا کند و ضمناً درخواست ملاقات با آیت الله بروجردی داشت و هدایای شاه عربستان را خدمت آیت الله العظمی بروجردی آوردند و از میان این هدایا دو قطعه را آیت الله العظمی بروجردی پذیرفتند و بقیه را پس فرستادند. یکی از این هدایا کتاب مجید، قرآن کریم بود و دوم یک قطعه ای از پرده ی کعبه که این ها را قبول کردند و بقیه ی هدایا را پس فرستادند و وقتی گفتند که شاه عربستان مایل است با شما ملاقات کند، مرحوم آیت الله العظمی بروجردی جواب منفی دادند و فرمودند که ایشان قم نیایند. پیک رفت و بعد از آیت الله العظمی بروجردی سوال شد که چرا اجازه ی ملاقات به شاه عربستان ندادید که بیاید قم و با شما ملاقات کند؟ مردم انقلابی ما بشنوید سیره ی این مرجع بزرگ را. آیت الله العظمی بروجردی این مدافع حریم اهل بیت فرمود که اگر این شخص به قم بیاید و دیدن من بیاید و زیارت حضرت معصومه (س) نیاید، این توهین است و من این توهین را تحمل نمی کنم. این مرد بزرگ در عین حال دم از وحدت می زد.
نمونه ی دیگر، مرحوم آیت الله علامه شرف الدین است. از پاسداران برجسته ی مکتب اهل بیت و ایشان المراجعات دارد و النص و الاجتهاد دارد و در آنجا از حریم اهل بیت بهترین دفاع ها را کرده و در عین حال این بزرگوار، درباره تقریب بین مذاهب اسلام و همچنین علمای اسلام کتاب دارد  و همچنین تألیف دارد و اقدامات دارد.
بنابراین با این تفسیر درست از وحدت هم می توان پاسدار غدیر بود و هم پاسدار تقریب و محور هم برای وحدت همان است که رسول الله تعیین کرد. محور وحدت را پیغمبر تعیین فرمود و فرمود: «انی تارکم فیکم الثقلین کتاب الله و عترتی» این دو، اساس وحدت ما هستند که ان شاء الله همه ی عالمان و همه ی مسئولان و دلسوزان بر این مسیر بیش از پیش قدم بردارند و نگذارند جاهلان و مغرضان در این عرصه خودنمایی کنند که اینجا دشمنان به خصوص در این دوران امریکای جنایت کار برای ایجاد بحران در میان کشور های اسلامی از این راه ها تلاش می کند.
دستگیری یکی از عوامل موثر در تخریب وحدت بین مسلمانان در همین رابطه از نعم الاهی بود که خداوند نصیب ما کرد. دستگیری این شخص شرور یعنی «ریگی» این بسیار مهم بود و او اعترافات زیادی کرده که بخشی از آن ها فعلا منتشر شده. او در همین اعترافاتش صریحاً اعلام کرده که از ناحیه ی دشمنان اسلام به خصوص امریکا، ماموریت داشته.
ما در رابطه با این کار بزرگی که صورت گرفته چند نکته را باید به عنوان درس و تشکر عرض کنیم. یکی این که این عملیات با این هجمی که انجام شد، برای دستگیری جلاد خونخواری که در طول عمر ننگین کوتاه خودش بیش از 400 نفر را کشت یا زخمی کرد. در تاریخ این چنین جانی ای به این خصوصیت و دستگیری اش به این شکل، در ایران سابقه ندارد و در دنیا کم سابقه است. این نکته اول و نشان دهنده ی اقتدار نظام ماست.
نکته ی دوم، الان بیش از 5، 6 سال است که امریکا ادعای مبارزه با تروریسست را دارد و به این بهانه وارد منطقه شده کشور های اسلامی را اشغال کرده و خیلی جاها را نا امن کرده و گرچه که ما می دانیم که دروغ می گوید و لکن در تبلیغاتش خودش را مبارز با تروریست معرفی کرده ولی تاکنون با همه ی ادعاهای داشته نتوانسته «بن لادن» و «ملا عمر» را دستگیر کند. الان دنیا شاهد هستند که جمهوری اسلامی ایران با اقتدار کامل این شرور نانجیب را دستگیر کرد و با این دستگیری امریکایی ها را رسوا کرد و امریکایی ها بدانند با حمایتی که از این شرور کردند، نفرت امت اسلامی ایران و جهانیان را علیه خودشان تشدید کردند.
نکته ی دیگر، ضد انقلاب منفورِ خارج نشین که از این جانی بی وجدان حمایت کردند حالا که این شخص شرور دستگیر شده و به جنایات خودش اعتراف کرده، این خارج نشینان بی وطن لکه ی ننگ دیگری بر دامن سیاه خودشان نشاندند و همچنین کسانی که در داخل جریان «ریگی» از آن ها حمایت کردند، متاسفانه با سکوت خودشان، همسویی خودشان را با این جنایتکار و بیگانگانی که از آن حمایت می کنند، این همسویی را نشان دادند و این هم بسیار مایه ی تاسف و تنفر ماست.
اما نکته ی آخر، ما ملت ایران، ما مردم، از نیروهای اطلاعاتی که با هماهنگی و همکاری با سایر نیروها به خصوص نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران تنوانستند این چنین مقتدرانه، این شرور مغرور را دستگیر کنند، ما از نیروهای مسلح مان و از نیروهای اطلاعات و از همه ی مسئولین مان کمال تشکر را داریم و این موفقیت بزرگ را تبریک می گوییم و یک جمله ای عرض می کنیم و آن این که:
مسئولین نظام و خدمتگزاران به کشور! اگر شما در همه ی عرصه ها و در همه ی برنامه ها ، شما مسئولین بزرگوار و شما مدیران شایسته بتوانید این گونه هماهنگ و با هم، هم دل، با صفا در جهت خدمت به این کشور کار کنید ، ملت ما هر روز شاهد دیدن میوه های شیرین این هماهنگی های شما هستند. رهبر معظم انقلاب در برابر این الطاف بزرگ الاهی این اختراعات و اکتشافات و پیشرفت های مهم ما در زمینه فضا و زمین و دریا و انرژی و غیر ذلک و همچنین این کار بزرگی که نیروهای امنیتی ما انجام دادند رهبر معظم انقلاب به مسئولین ما فرمودند که شکر این نعمت این است که به این مردم خدمت کنید.